Świat przedstawiony w pracach Andrew Wyetha i świat Christiny w niepokojącym różu.

„Jeśli moje działa przetrwają, będzie to zasługą atmosfery oddalenia od ludzi” – mówił artysta.
Dzieła przetrwały…

Andrew Wyeth, w oszczędnym pod względem kolorystycznym stylu, tworzył swoje dzieła w zamyśleniu nad człowiekiem i z dużą wrażliwością. Kolorystyka wielu jego prac, w odcieniach różu i beżu jest pełna melancholii i świadomości przemijania. W tych obrazach dostrzega się porowatość powierzchni, niedoskonałość, brud lub plamę światła; ciszę i przerażenie. Wyeth twierdził, że jeśli jego działa przetrwają, będzie to zasługą atmosfery oddalenia od ludzi.

Obrazy przedstawiają tematy dnia codziennego, a mimo to są pełne poczucia pilności i niewyjaśnionego lęku, oderwania. Jego twórczość została uznana za melancholijną, ale artysta wolał opisywać ją jako zamyśloną. Na wielu obrazach nie ma ludzi, a jeśli się pojawiają, są milczący i pełni smutku.

Przez całą karierę artysty, jego figuratywne obrazy były ciągle popularne nawet w epoce zdominowanej przez abstrakcję.

„Helga”, Andrew Wyeth (powstało około 200 obrazów w latach 1971-1985 ukazujących tę modelkę. Cykl tych obrazów kupił już w 1986 r. kolekcjoner z Filadelfii Leonard Andrews).

W latach 80. Wyeth wywołał kontrowersje za sprawą prac, do których pozowała mu Helga Testorf – niemiecka gospodyni, która później została asystentką w pracowni Wyetha.

Prace, do których pozowała modelka powstawały w latach 1971-1985 w całkowitej tajemnicy. Obrazy przedstawiają modelkę w ubraniu, nagą, w drzwiach, w pomieszczeniach, na zewnątrz. Seria prac z Helgą była testem granic wyobraźni Wyetha w pracy z pojedynczym modelem.

Kiedy odbył się premierowy pokaz obrazów z Helgą w Galerii Narodowej w Waszyngtonie, przybyło ponad pół miliona widzów. Potem prace były pokazywane w całych Stanach Zjednoczonych i innych krajach.

Seria z Helgą obejmowała ponad 200 obrazów. Prawie całą kupił w roku 1986 wydawca, kolekcjoner sztuki i milioner z Filadelfii Leonard Andrews, zachowując ją w nienaruszonym stanie. Wyeth wcześniej podarował już kilka obrazów Helgi przyjaciołom, w tym słynny obraz „Kochankowie”.

„Wiatr od morza” (1947 r.), namalowany rok przed najsłynniejszym „Światem Christiny”, ukazuje moment podczas gorącego lata. Obraz ożywa wraz z ruchem firan, gdy wiatr je rozsuwa. Podarte, przeźroczyste tkaniny, drewniany solidny parapet i wnętrze pomieszczenia kontrastuję z wyżartą plamą nieba, jak na prześwietlonej fotografii. Ani bliżej ani w linii drzew nie ma człowieka, ale, jak w wielu innych pracach Wyetha, jest silne poczucie jego obecności. Jest to niemal oczywiste.

„Wiatr od morza” (1947 r.) Andrew Wyeth

„Wiatr od morza” to ikoniczny przykład krajobrazów Wyetha, a także jeden z najwcześniejszych przykładów wykorzystania przez niego okna jako unikalnego punktu widzenia.
Dom należał do znajomych Wyetha – Christiny i Alvaro Olsonów, którzy mieszkali na wybrzeżu w Maine. Christina Olson była częstym modelem dla Wyetha, a rok później pojawiła się na obrazie Christina’s World.

„Christina’s World” – artysta o swoim obrazie

„Ten obraz został namalowałem po raz pierwszy w 1948. Obraz wisiał całe lato w moim domu w Maine i nie wzbudzał większego zainteresowania. Byłem pewien, że tak już pozostanie. Teraz prawie co tydzień otrzymuję listy z całego świata, właściwie z jednym tylko pytaniem: co robi Christina? (…)

Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie jak powstał ten obraz. Byłem na poddaszu Olson House i zauważyłem Chrisitine czołgającą się po łące. Zszedłem później na drogę i naszkicowałem widok na dom, ale nigdy nie dotarłem na łąkę, żeby jej potowarzyszyć. To co widzicie na Christina’s World to projekcja. Miesiącami dopracowywałem kolor wzgórza, brąz traw.

Cały czas myślałem jednak o Niej, o jej różowej sukience, podobnej do wyblakłej krabiej muszli wyrzuconej na plażę… W końcu zebrałem się na odwagę i spytałem czy zgodziłaby się, abym umieścił ją na tym obrazie. Nie byłem jednak w stanie poprosić jej o pozowanie, modelem została Betsy, moja żona. W końcu nadeszła pora aby umieścić Christine na tej planecie, którą tworzyłem dla Niej całe tygodnie. Kładłem ostanie warstwy różu na jej ramionach, gdy siła tego co stworzyłem, niemal cisnęła mną przez pracownię.”– Andrew Wyeth, 1965 r.

„Christina’s World” , Andrew Wyeth, 1948

Co robił Christina? – Pytanie w listach do artysty, na które on nigdy nie odpowiedział.

Christina Olson urodziła się w końcu XIX wieku, jako dziecko szwedzkiego marynarza. Miała trzech braci. Już w dzieciństwie zachorowała, miła kłopoty z chodzeniem. Lekarze nie potrafili jej pomóc. Często upadała. Jej dolegliwości nasiliły się. W 1927 roku zmarła jej matka, a w 1935 – ojciec. Od tej chwili żyła samotnie w rodzinnym domu z bratem Alvaro. Jej niepełnosprawność zwiększała się z wiekiem. Gdy miała 53 lata, nie była w stanie chodzić i, by dotrzeć do celu, musiała się czołgać. Obraz Świat Christiny, namalowany w 1948 roku przez Andrew Wyetha, uwiecznił Christinę na zawsze w umysłach milionów ludzi. Christina Olson zmarła w styczniu 1968 roku, miesiąc po śmierci swojego brata Alvaro.

Wyeth zmarł także w styczniu, ale 2009 r. Część jego prac została sprzedana już po śmierci artysty. Obecnie kilkanaście jego prac wystawionych jest na sprzedaż w amerykańskich galeriach, jednak te najlepsze znajdują się już w rękach prywatnych kolekcjonerów i w muzeach.

Obrazy Wyetha są jak świat Christiny – obleczone w róż, ale niepokojąco zapadają w pamięci.

„Night sleeper, „Andrew Wyeth, 1979

„Burza lodowa”, Andrew Wyeth, 1971

Przedstawione w tym artykule fotografie sa jedynie przykładem twórczości artysty Andrew Wyetha i maja charakter ilustracyjny do niniejszego, reporterskiego tekstu.

Autor:Dariusz Szulc

Wstaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *